Binnen de Kerk bij ’t Lam. Volwassenendoop toen en nu

Deze vermaning, die in het begin van de 17de eeuw is opgericht, is gebouwd op de grond van koopman Harmen Hendricksz. van Warendorp. De vermaning staat bekend als de Kerk bij ’t Lam vanwege de ligging naast een brouwerij met een lam in de gevelsteen. Het is van oorsprong een verzamelplaats van Vlaamse Doopsgezinden. Desalniettemin hebben andere Doopsgezinde subgroeperingen zich in de loop der jaren bij hen gevoegd en weer afgescheiden (zie Lammerenkrijgh).

Voor Doopsgezinden is de volwassenendoop een belangrijke mijlpaal in het kerkelijk leven. In de Singelkerk is de schaal die momenteel wordt gebruikt om het water voor doopdiensten in te bewaren een negentiende-eeuwse verzilverde doopschaal. De schaal is gemaakt door het Nederlandse bedrijf Dickhof & Salm en heeft de inscriptie ‘22 november 1863’.

Doopsgezinde kerken zijn herkenbaar aan hun sobere architectuur en onversierde interieurs. De gebouwen zijn vrij van kunst en versiering, omdat deze de gedachten naar wereldse zorgen kunnen leiden. In de beschrijving van deze ontmoetingsplaats van Izaak Commelin, die vergezeld gaat van een illustratie van de kerk tussen de Singel en de Herengracht, merkt hij op dat de kerk groot en fraai gebouwd is. Hij benadrukt ook de zorg van de gemeente om een eenvoudig interieur te behouden. Hij vermeldt dat zelfs de koperen kroonluchters zijn overgeschilderd. Een andere bron met dezelfde anekdote verklaart dat de kroonluchters overgeschilderd zijn, zodat ze niet schitteren in het licht en zo geen afleiding kunnen veroorzaken. Tegenwoordig lijkt niemand in de Singelkerk, de enige overgebleven Doopsgezinde schuilkerk in Amsterdam, zich te storen aan het schitteren van de kroonluchters – of van de verzilverde doopschaal, die tijdens de zondagsdiensten op een tafel vooraan in de kerk staat.

Een illustratie van een doop in de Singelkerk is in 1736 door Bernard en Picard gepubliceerd in hun studie naar de rituelen en gebruiken van verschillende religieuze groeperingen. Op de illustratie giet de dominee water, dat hij uit een doopschaal heeft geschept, over het hoofd van een van de knielende doopkandidaten. De doopschaal wordt vastgehouden door een van de diakenen die naast hem staat. Tegenwoordig worden dopen nog steeds op dezelfde manier uitgevoerd, hoewel de knielbanken die in deze illustratie te zien zijn niet meer worden gebruikt. De oude opstelling van de gemeente, met banken en stoelen in een cirkel, is ook vergelijkbaar met vandaag de dag, hoewel mannen en vrouwen niet langer apart zitten.