De rijke iconografie van de biechtstoelen van de Onze Lieve Vrouwekerk
Hieronder volgen beschrijvingen van drie biechtstoelen in de Onze Lieve Vrouwekerk.

De heilige Maria Magdalena is hier afgebeeld als boetedoenster. Ze draagt een boetekleed en heeft lange, loshangende haren. In haar hand houdt ze een doodshoofd.
Volgens een legende leidt zij na de gebeurtenissen in het Nieuwe Testament een ascetisch leven, vrijwel zonder voedsel of drank. Boven de rechter deur wordt daarom de deugd van de matigheid afgebeeld door een vrouw met een afbeelding van een kameel. Links is een etende duivel afgebeeld, die de gulzigheid symboliseert.
De Bijbelteksten boven de biechtstoel worden traditioneel met Maria Magdalena in verband gebracht: ‘’De zondares begon Zijne voeten met tranen te besproeien, Luc. 37, 38’’ en ‘’De zonden worden u vergeven, Luc. 7,48’’.

De heilige Petrus is eveneens een voorbeeld van een goede boeteling. Volgens de Evangeliën verloochent Petrus Christus. Petrus is hier herkenbaar aan een haan bij zijn voeten. Deze verwijst naar het kraaien van de haan na het verraad van Petrus. Anders dan de andere bekende verrader, Judas, doet Petrus boete en krijgt vergeving.
Verwijzend naar zijn gewelddadige handelen bij de arrestatie van Christus (Petrus slaat namelijk met zijn zwaard iemands oor af) staat linksboven woede afgebeeld, gesymboliseerd door een duivel met gebalde vuisten. Rechts symboliseert het lam de zachtmoedigheid.
Boven de biechtstoel staat: ‘’De Heer zag Petrus aan, Luc. 22,61’’ en ‘’Petrus weende bitter, Luc. 22,62’’.

De heilige Johannes Nepomucenus is een veertiende-eeuwse Boheemse heilige en de beschermheilige van het biechtgeheim. In 1393 wordt hij op bevel van koning Wenceslaus gedood, omdat hij weigert het biechtgeheim te verbreken. Het beeld toont hem met zijn wijsvinger voor zijn lippen, als teken van zijn zwijgen.
Rechtsboven symboliseert de bijenkorf de ijver, een verwijzing naar zijn volharding in het bewaren van het biechtgeheim. Links symboliseert een slapende duivel de luiheid.
De Bijbelcitaten op de wand vermanen: ‘’Schaamt u niet uwe zonden te belijden, Eccl.4’’ en ‘’Het is goed het geheim des konings te bewaren, Tob. 12,7’’.

Slapende duivel, symbool voor luiheid, boven de biechtstoel van de heilige Johannes van Nepomucenus.
Pieter-Jan van Giersbergen
Conservator Collecties Museum Ons' Lieve Heer op Solder
Laatst bewerkt
20 augustus 2026
Biechtstoel Heilige Maria Magdalena, Atelier Cuypers-Stoltzenberg, 1857. Collectie Moeder Godskerk Amsterdam. Fotografie Museum Ons' Lieve Heer op Solder.
Biechtstoel Heilige Petrus, Atelier Cuypers-Stoltzenberg, 1857. Collectie Moeder Godskerk, Amsterdam. Fotografie Museum Ons' Lieve Heer op Solder.
Biechtstoel Heilige Nepomucenus, Atelier Cuypers-Stoltzenberg, 1857. Collectie Moeder Godskerk, Amsterdam. Fotografie Museum Ons' Lieve Heer op Solder.
De kwaliteit van de uitsnede van de laatste afbeelding is verhoogt met AI.
Bakker, M., Onze Lieve Vrouwekerk. Een herboren Monument aan de Keizersgracht (Amsterdam 1998).
Hoogveld, C.J.W.A., Een monument van de katholieke emancipatie : de redemptoristenkerk het ’ Onbevlekt Hart van Maria ’ te Amsterdam (Amsterdam 1983).
Online bronnen
Website Onze Lieve Vrouwekerk
Laatst gecontroleerd 20-08-2026

