Het avondmaalskleed van de Noorderkerk

Tijdens de viering van het Heilig Avondmaal wordt een wit kleed op de avondmaalstafel gelegd. Dit specifieke avondmaalskleed van de Noorderkerk is bijzonder omdat tekeningen van kinderen uit de gemeente als voorbeeld hebben gediend voor het borduurwerk. Als de haan kraait (links) heeft Petrus, een van de leerlingen van Jezus, drie keer gezegd dat hij Jezus niet kent. Rechts is de gekruisigde Jezus afgebeeld. Bij de Noorderkerk zijn relatief veel kinderen betrokken.

De bewoners van de Jordaan

Tussen 1620 en 1623 wordt de Noorderkerk gebouwd op verzoek van de mensen die in de nieuwgebouwde buurt de Jordaan wonen. Het is een dichtbebouwde buurt. Er wonen vooral migranten uit de middenklasse en het aantal verschillende nationaliteiten is groot. Veel van de migranten zijn strenger in de leer dan de inwoners van de grachtengordel voor wie in dezelfde tijd de Westerkerk wordt gebouwd. Of er verhoudingsgewijs ook al veel kinderen naar de Noorderkerk komen, is niet bekend.

Wel is bekend dat kinderen op een andere manier bij het geloof worden betrokken dan nu. In Protestants Nederland gaan kinderen in de zeventiende en achttiende eeuw vaak met hun onderwijzer naar de tweede dienst op zondag: de ‘leerdienst’. Eind achttiende eeuw ontstaat de zogenoemde kinderkerk, dat is een officiële kerkdienst die speciaal voor kinderen wordt georganiseerd. Daarnaast ontstaat in de negentiende eeuw het fenomeen zondagsschool, waar het accent ligt op onderwijs en samen leren over God en het geloof.

De Noorderkerk in 2024

De Jordaan is nog altijd een buurt met een diverse bevolking. Het zijn echter niet meer de buurtbewoners van de Jordaan, die het grootste gedeelte van de Noorderkerkgemeente uitmaken. Tegenwoordig komen de meeste gemeenteleden van buiten de Jordaan, soms zelfs van buiten Amsterdam. Er is veel aandacht voor de jeugd. De Noorderkerk noemt zichzelf een ‘open-orthodoxe’ gemeente.